Son günlerde gıda ve temel ihtiyaç maddelerinde fahiş fiyat artışları sonrasında denetlemeleri sıklaştıran Ticaret Bakanlığı’ndan kamuoyuna açıklama geldi

Açıklama metni;

Ticaret Bakanlığı tarafından başta gıda ve temel ihtiyaç maddeleri olmak üzere piyasadaki fiyat gelişmeleri yakinen takip edilmektedir.

Bakanlığımıza iletilen vatandaş başvuruları ve re’sen yapılan çalışmalar neticesinde serbest piyasa ekonomisine zarar vermeden gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinde arz-talep dengesiyle uyuşmayan fiyat artışlarının tespiti amacıyla 81 ilde bulunan market, pazaryeri, çarşı ve toptancı hallerindefahiş fiyat artışlarına yönelik İl Müdürlüklerimiz ve Teftiş Başkanlığımızın katılımıyla denetimler gerçekleştirilmiştir.

Bu kapsamda sadece son bir haftada 1.674 işletme bazında 22.535 ürün Bakanlığımızca denetlenmiştir. Denetleme sonucu elde edilen tespitler Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından değerlendirilecek ve firmaların savunmalarının alınmasının ardından haksız fiyat artışında bulunduğu tespit edilenler hakkında 10 bin 911 Türk lirasından 100 bin 910 Türk lirasına, stokçuluk faaliyetinde bulunduğu tespit edilenlere ise 54 bin 555 Türk lirasından 545 bin 550 Türk lirasına varan idari para cezası yaptırımı uygulanacaktır.

Diğer taraftan Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda Adalet, Hazine ve Maliye, Sanayi ve Teknoloji ile Tarım ve Orman Bakanlıkları ve TOBB ile TESK temsilcileriyle üretici ve tüketici örgütleri ve perakende sektörü temsilcilerinden oluşan Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’nun dün gerçekleştirilen toplantısında, 120 firmaya 3 milyon 595 bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu, bugüne kadar 3.386 dosyayı karara bağlayarak, gıda, temizlik, hijyen ürünleri gibi temel ihtiyaç maddelerinde fahiş fiyat artışı yaptığı değerlendirilen495 firmaya toplam olarak 15.480.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

Yapılan denetimler sonucunda en çok sebze meyve ile ayçicek yağı, tavuk, yumurta ve un gibi temel gıda ürünlerinde fahiş fiyat artışı yapıldığı tespit edilmiştir.

Bakanlığımız tarafından yapılan çağrıyla birlikte; perakende sektörü, pazar yerleri, toptancı halleri, çarşı vb. satış yapılan yerlerin denetlenmesinin yanı sıra fahiş fiyat tespit edilen ürünler başta olmak üzere, 81 ilde temel tüketim mallarının üreticilerine yönelik denetimler de Ticaret Bakanlığı’nın koordinasyonunda Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile belediyelerde bulunan zabıta teşkilatının denetim ve teftiş ekiplerince bugünden itibaren serbest piyasa ekonomisine zarar vermeden gerçekleştirilecektir.

Fahiş fiyat artışları ile stokçuluk eylemlerinin yakından takibi amacıyla Bakanlığımız koordinasyonunda denetimler aralıksız devam edecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Ticaret Bakanlığı temel ihtiyaç ürünlerinde arz-talep dengesiyle uyuşmayan fiyat artışlarının tespiti amacıyla 19 Ocak-20 Ocak 2021 tarihlerinde Türkiye genelinde temel ihtiyaç ürünlerine yönelik fiyat denetimleri gerçekleştirilmiştir ve denetimler devam etmektedir.

Bu kapsamda, Ticaret Bakanlığınca yapılan denetimler sonucunda 562 işletme bazında 9.870 ürün incelenmiştir. İnceleme sonucu elde edilen veriler Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından değerlendirilecek ve firmaların savunmalarının alınmasının ardından haksız fiyat artışında bulunduğu tespit edilenler hakkında 10 bin Türk lirasından 100 bin Türk lirasına, stokçuluk faaliyetinde bulunduğu tespit edilenlere ise 50 bin Türk lirasından 500 bin Türk lirasına varan idari para cezası yaptırımı uygulanacaktır.

HAKSIZ FİYAT DEĞERLENDİRME KURULUNDAN 375 FİRMAYA 11,9 MİLYON LİRA CEZA

Öte yandan Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda Adalet, Hazine ve Maliye, Sanayi ve Teknoloji ile Tarım ve Orman Bakanlıkları ve TOBB ile TESK temsilcileriyle üretici ve tüketici örgütleri ve perakende sektörü temsilcilerinden oluşan Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu, bugüne kadar 3.208 dosyayı karara bağlayarak, gıda, temizlik, hijyen ürünleri gibi temel ihtiyaç maddelerinde fahiş fiyat artışı yaptığı değerlendirilen 375 firmaya toplam olarak 11.885.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

Bununla birlikte son dönemde Bakanlığımıza intikal eden ve temel gıda ürünleri arasında yer alan ayçiçek yağı, yumurta, tavuk, bebek maması  ürünlerine yönelik fahiş fiyat artışı şikâyetleri ve başvuruları üzerine, bu ürünlere yönelik denetimler artarken, üretici/ithalatçı/tedarikçi ve bu ürünlerin tüketicilere satışını yapan bazı yerel ve ulusal marketlerden savunma istenilmiştir. Gelen bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda haksız fiyat artışına sebebiyet verdiği tespit edilen ilgililer hakkında gerekli yaptırımlar uygulanacaktır.

REKLAM KURULUNUN DENETİMLERİ DE HIZ KESMEDİ

Diğer taraftan Reklam Kurulunca yürütülen incelemeler neticesinde; 2020 yılında ürünlerin fiyatlarında fahiş artışlar yapan ve COVID-19 salgınını aldatıcı reklamlar yoluyla fırsata çevirmeye çalışan 303 firma hakkında toplam 13,3 milyon Türk Lirası idari para cezası uygulanmıştır.

Ticaret Bakanlığı olarak, fahiş fiyat artışları ile stokçuluk eylemlerinin yakından takibi amacıyla denetimler tüm Türkiye genelinde hız kesmeden devam edecektir

Ticaret Bakanlığı’nın, tüketicilerin istenmeyen SMS, e-posta ve sesli aramalar gibi iletilerle ilgili maruz kaldığı rahatsızlıkların ortadan kaldırılması amacıyla oluşturduğu “Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi (İYS)” hizmete açıldı. Vatandaşlar ticari elektronik iletilere ilişkin onaylarını 16 Şubat 2021 tarihine kadar www.iys.org.tr adresinden kontrol edebilecek ve onay tercihlerini değiştirebilecek. İleti Yönetim Sistemi ile, onaysız ticari elektronik iletilerin gönderilmeden engellenmesi, istenmeyen mesaj, mail ve telefon trafiğinin azaltılması amaçlanıyor.

16 ŞUBAT’A KADAR ŞİKAYET HAKKINIZ VAR

İYS ile tüketicilerin verdikleri tüm ticari elektronik ileti onaylarını tek bir noktadan görüp kontrol edebileceğini ve reddetme hakkını kullanabileceğini belirten TOBB E-ticaret Meclis Üyesi, Ticimax E-ticaret Sistemleri Kurucusu Cenk Çiğdemli, “Vatandaş bu sistem üzerinden aslında sadece 16 Şubat’a kadar değil, istediği zaman istediği markaya, firmaya onay veya red verme hakkına sahip. 16 Şubat’a kadar da şikayetçi olduğu markaları bildirebilecek. Örneğin izniniz dışında veya hiç müşterisi olmadığınız halde sizi devamlı arayıp mesaj attığı için şikayetçi olduğunuz, sizi bezdirmiş bir firma varsa 16 Şubat’a kadar şikayetçi olabiliyorsunuz. Şikayetiniz devlet tarafından incelenerek gerekirse firmaya cezai yaptırım uygulanabiliyor. Belirlenen sürelerde vatandaşlar tarafından red hakkının kullanılmaması halinde, hizmet sağlayıcılar tarafından İYS’ye aktarılan veriler onaylı sayılacak. Söz konusu süre mevcut onayların kontrolüne ilişkin, bu tarihlerden sonra da tüketiciler diledikleri tarihte İYS üzerinden ticari elektronik ileti tercihlerini değiştirebilirler” dedi.

Bakanlık tarafından 150 bin adedin üstünde ticari elektronik ileti onayı olan hizmet sağlayıcılara mevcut onaylarını İYS’ye yüklemeleri için verilen süre 31 Aralık 2020’de sona ermişti. Vatandaşlar tarafından bu onayların kontrol edilmesi için 16 Şubat’a kadar vakit bulunuyor. 150 bin adet ve altında ticari elektronik ileti onayı olan hizmet sağlayıcılara mevcut onaylarını İYS’ye yüklemeleri için verilen süre ise 31 Mayıs 2021 tarihinde sona erecek. Tüketiciler bu onayları 16 Temmuz 2021 tarihine kadar kontrol edebilecek.

İYS NEDİR?

İYS, 1 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe giren Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik çerçevesinde Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş, TOBB tarafından sunulan bir veri tabanı sistemi. Bu sistem, hizmet sağlayıcıların pazarlama amacıyla yaptıkları arama, mesaj ve mail gönderme için tüketicilerden aldıkları onayları saklayıp yönetebilmesine, alıcıların ise onay ve red hakkını kullanıp, şikayetlerini iletebilmesine olanak tanıyor.